MUSICAL 2.0

Column: Mark van Haasteren - De zware, zwarte deur

Ieder seizoen spelen er kinderen mee in professionele Nederlandse musicalproducties. Mark van Haasteren is (kinder)regisseur en begeleidt kinderen bij verschillende musicals. Op dit moment is hij werkzaam bij The Bodyguard. Daarnaast schreef Mark samen met Madelief Blanken het boek ‘Help! Ik (mijn kind) wil beroemd worden’. Dit theaterseizoen maakte Mark zijn regiedebuut bij de Eftelingmusical De Gelaarsde Kat. In deze column vertelt hij over zijn werk als (kinder)regisseur:

We staan voor een zware, zwarte deur.

“Als we door deze deur heen gaan, is de allerbelangrijkste afspraak: hier ben je stil. Je mag alleen bij hoge uitzondering fluisteren en je loopt áltijd achter de begeleider aan.”
Ik heb geen idee hoe vaak ik deze woorden in de afgelopen tien jaar heb uitgesproken, maar keer op keer zijn het gigantisch belangrijke woorden. Daarnaast zijn het ook bijna magische woorden. Daar word ik me iedere keer weer bewust van als ik die zware, zwarte deur opentrek.
 
De ‘oohs’ en de ‘aahs’ vliegen me om de oren. Voorzichtig trappelen een tig tal kindervoeten achter me aan de coulissen van het theater in. Dit is het moment waar ik van hou, dit is waar ik het voor doe.

In bijna ieder theater is het een zware, zwarte deur die de scheiding aangeeft tussen de gewone-mensen-wereld en de wereld van theater. Zodra je door die deur komt, kom je in het artiestendomein achter de schermen: op elkaar gestapelde decorstukken, volle kledingrekken, slingerende kabels, een tafel vol met zenderkastjes en microfoons. Bij welke productie je ook maar achter de schermen gaat kijken, je komt overal hetzelfde tegen. En bij iedere productie is het voor iedere persoon die voor het eerst achter de schermen komt een magisch moment. Hier wordt de magie gecreëerd en hier zie je de geheimen die voor het publiek verborgen worden gehouden.

Ik leid de groep kinderen rond achter de schermen. Ik vertel over de rekwisieten die we gebruiken in scènes en vertel waar alle lampen verscholen zitten. Ik laat de plekken zien waar ze mogen staan of uitrusten tussen scenes, waar er wordt omgekleed, hoe bepaalde technische trucjes werken en waarom we nou eigenlijk zo stil moeten zijn. “Het publiek mag ons natuurlijk niet horen. Die mogen alleen de acteurs op het toneel horen.” Ik check bij de kinderen of deze informatie duidelijk genoeg is en of ze het allemaal begrijpen. Ik zie geen vragende ogen, alleen maar begrijpend geknik. Voor de zoveelste keer ben ik weer eens onder de indruk hoe snugger kinderen – óók de kinderen die nooit eerder een stap in een theater gezet hebben – wel niet zijn. Zelfs de speelse kleintjes, met een energie die continu door het plafond heen schiet, snappen mijn bondige uitleg. Ze mogen er allemaal even bij horen en ze willen niets liever.
 
We staan als groep in de coulissen. Zodra ik uitgelegd heb wat een coulisse is, mogen de kinderen hun eerste stappen op het toneel zetten. Stralende ogen kijken de grote theaterzaal in. Ik kan me bijna niet voorstellen hoe indrukwekkend die grote hoeveelheid rode stoelen voor deze kinderen moet zijn. Vaak hoef ik niet eens aan een uitleg te beginnen, want de vragen vliegen me al om de oren. “Hoeveel mensen kunnen er in deze zaal?” is logischerwijs de meest gestelde vraag. Vervolgens komt er een herhaling van vragen die ik al beantwoord heb, die ik met evenzoveel plezier en enthousiasme nogmaals beantwoordt. Ook spannende en minder spannende wetenswaardigheden passeren op dat moment de revue. “Mijn oom heeft ook ooit opgetreden in zo’n grote zaal.” “Ik heb weleens een musical in het theater vlak bij mijn huis gezien.” “Als ik in groep 8 zit, ga ik ook een musical doen!”  Geduldig probeer ik ieder kind zoveel mogelijk individuele aandacht te geven, want dat dit moment even verwerkt moet worden, dat moge duidelijk zijn. Daarbij is het ook ontzettend belangrijk dat er even stil wordt gestaan bij dit moment. Want het is nogal wat… Dit is de plek waar zij gaan optreden, dit is de plek waar die alom bekende musical al een tijd gespeeld wordt en dit is de plek waar zij daar een onderdeeltje van mogen zijn. Tastbaarder dan dit kan ik het niet maken.

Sinds 2007 werk ik met veel plezier als kinderregisseur bij verschillende musicalproducenten. Zo werkte ik onder andere. mee aan Ciske de Rat – de musical, Les Misérables, Miss Saigon, Mary Poppins, Annie, The Sound of Music, Sprookjesboom - de musical, Pinokkio en op dit moment The Bodyguard. Talloze malen heb ik deze momenten mogen beleven met kinderen van verschillende leeftijden en met zeer uiteenlopende achtergronden. Iedere keer is dit moment - het moment dat zo’n nieuwe lichting kleine musicalsterren voor het eerst het grote podium betreed - één van de meest magische momenten die mijn werk zo mooi en bijzonder maken. Het ontroert me na tien jaar nog steeds evenzoveel.

Als alle vragen gesteld zijn, het podium wordt gebruikt om tikkertje te spelen of om een ter plekke geïmproviseerde opera-aria ten gehore te brengen, merk ik dat ook deze kinderen snel gewend zijn geraakt aan hun nieuwe huis. Eén voorzichtige vinger gaat nog omhoog. “Gaan we nu oefenen?” Ja, we gaan nu oefenen. Laten we die eerste stappen maar eens om gaan zetten naar meerdere stappen, hopende dat ik deze kinderen zo enthousiast heb gemaakt dat ze nog vele stappen in het theater willen zetten.
 
MARK VAN HAASTEREN geeft op zondag 22 januari en zondag 2 april musicalworkshops voor kinderen in de leeftijdsgroepen van 8-12 jaar en 13-18 jaar. Schrijf je (kind) nog snel in!
 
Zijn boek ‘Help! Ik (mijn kind) wil beroemd worden’ is een rondleiding voor kinderen (en hun ouders) met ambities in de wereld van professionele film-, televisie- en musicalproducties. Verkrijgbaar bij uw (online) boekhandel.